AB ve BM’nin güvenli internet için 1997’den beri çalışmalar yapıp çeşitli filtrelemeler önerdiğini belirten uzmanlar, “Türkiye 2010’da başladı geç bile kaldık” diyor.
Bilgi Teknolojileri İletişim Kurumu (BTK) standart internette isteyenlere ücretsiz filtreleme yapabilme imkanı getiriyor. Ücretsiz sunulan ve kullanıcının tercihine bırakılan bu imkan, 50-100 dolara yazılım programını satan firmaları rahatsız etti. Uygulamaya karşı çıkan söz konusu firmaların da organizasyonuyla ‘güvenli internet’ çalışması, ‘internete sansür geliyor’ yalanına dönüştürüldü.
ÇERÇEVEYİ VATANDAŞLARIN TALEPLERİ OLUŞTURDU
Konuyla ilgili olarak bilişim uzmanlarının yanı sıra BTK yetkilileri de kara propagandadan şikayet ediyor. BTK Basın Müşaviri Güleser Aykara, “Güvenli İnternet Hizmeti” adı verilen uygulamanın isteyen kullanıcılar için internetten güvenli hizmet alma seçeneği sunduğunu söylerken, filtrenin çocuk istismarı ve pornosu, sanal kumar ve uyuşturucuya karşı etkili koruma sağlayacağını belirtti. Aykara, ayrıca uygulamanın çerçevesinin, Türkiye’de internetin güvenli kullanımına yönelik şikâyet ve talepler doğrultusunda ortaya çıktığı kaydetti.
İSTEYEN KULLANACAK
22 Ağustos 2011 tarihinden itibaren uygulamaya geçecek hizmetin, birçok internet yazılım firması tarafından 50 ila 100 dolar arasında ücret karşılığı sunulan filtreleme hizmetlerine alternatif olarak sunulacak. Aykara, ‘Güvenli İnternet Hizmeti’nin bir zorunluluk olmadığının altını çizerken, “Güvenli interneti sadece talep eden aboneler ücretsiz olarak alabilecek. Talep etmeyenlerin internet erişimlerinde ise mevcut duruma göre hiçbir değişiklik olmayacak. Bu hizmeti alıp almama, seçip seçmeme konusunda kullanıcıların rızası esas olup, tam bir özgürlük mevcuttur” açıklaması yaptı.
DÜNYADA BENZER UYGULAMALAR VAR
Bu arada, ‘Güvenli İnternet Hizmetini’ alan kullanıcı, profiller arası geçişleri istediği an yapabilecek. Buna göre, örneğin bir evde çocukların internet kullanımı sırasında “çocuk profili” seçilebileceği gibi, yetişkinlerin internet kullanımları sırasında “aile profili” veya “yurtiçi profil”e de geçilebilecek. Hem Türkiye’de, hem de dünyada internet servis sağlayıcıları kullanıcılara benzer hizmetleri sunuyor. Avrupa Konseyi ve Avrupa Birliği’nin bu konuda tavsiye kararları bulunurken, Avustralya, İngiltere, İsviçre, İspanya ve Japonya’da benzer uygulamalar yapılıyor.
YAZILIM FİRMALARININ KARA PROPAGANDASI
Filtreleme programı yazılımı yapan ve satan firmaların kafa karışıklığı yaratarak güçlü bir kara propaganda oluşturduğuna işaret eden bilişim uzmanları ise, bu yazılım firmalarının 50-100 dolardan filtre programı sattıklarını belirttiler. Türkiye’de binlerce ailenin bu programlardan alıp, çocuklarını korumaya çalıştığını ifade eden uzmanlar, BTK’nın bunu bedava vermesinin, yazılım firmalarının rantına engel olacağını söylediler.
Kullanıcı için tek bir profil zorunluluğu bulunmuyor
Sistemde internet kullanıcılarının, ‘Güvenli İnternet Hizmetini’ seçmesi halinde de istediği an filtresiz internet hizmetine erişebileceğine dikkat çekiliyor. Böylece tek bir profili kullanma zorunluluğu olmadığı, “Güvenli İnternet Hizmeti’nde bunu seçmeyen kullanıcı internet hizmetini aynen kullanmaya devam edecek. Güvenli İnternet Hizmetinde standart profile ilave olarak, çocuk, aile ve yurtiçi profilleri olacak. Çocuk Profilinde, kurum tarafından işletmecilere gönderilen alan adı, IP adresi ve portlara erişim sağlanacak. Çocuk paketinde kullanıcı, belirli siteler haricinde başka sitelere giremeyecek. Aile Profilinde, kurum tarafından işletmecilere gönderilen alan adı, IP adresi port ve web proxy sitelerine erişim olmayacak. Yurtiçi Profilde kullanıcı sadece yurtiçinde barındırılan ve kurum tarafından tarafından işletmecilere gönderilen alan adı, IP adresi ve portlara erişimin sağlayabilecek. Yurtdışından yayın yapan zararlı sitelerin yüzde 99′unu oluşturan siteler girişim engellenecek. Standart profilde ise kullanıcının erişebileceği internet site ve uygulamalarına ait herhangi bir sınırlama olmayacak.
Kelimelere sansür yok
“Sakıncalı 138 kelime düzenlemesi, her siteyi sansüre uğratacak. Sansürlü tek bir kelimenin geçtiği siteye bile giriş yapılamayacak” iddialarının doğru olmadığını belirten bilişim uzmanları şunları söylediler: “İddia edilen kelimelerin geçtiği tüm sitelerin kapanması gibi bir uygulama söz konusu değil. Çocukların cinsel içerikli sitelerden korunması amacıyla bu sitelerde sıkça geçen kelimeler belirlendi. Bu kelimeler servis sağlayıcılarına iletilerek dikkatli olmaları, bu kelimelerin sıkça geçtiği sitelerin içeriğine bakmaları konusunda uyarıldı.”
TÜRKİYE GEÇ BİLE KALDI
Türkiye’de 22 Ağustos’ta uygulamaya girecek olan yeni internet düzenlemesini, filtreleme programı satan yazılım lobisinin desteklediği “sansür geliyor” progpagandası tüm hızıyla sürerken başta çocuk pornosu ve terör suçlarına olmak üzere dünyanın neredeyse tamamında filtre sisteminin uygulandığı ortaya çıktı. İngiltere’den Arjantin’e, Amerika’dan Japonya’ya kadar 60 ülkede uygulanan internet filtrelemelerinde temel amaç Türkiye’de olduğu gibi çocuk pornografisi, insan kaçakçılığı, terör propagandasına hizmet eden zararlı sitelerden halkı korumak. İnternet Kurulu Başkanı Serhat Özeren, son düzenlemenin 60 ülkenin 2004 yılında aldığı “güvenli internet kullanımına” ilişkin kararlar doğrultusunda yapıldığını söyledi.
Türkiye olarak geç bile kaldık
Dünyadaki filtrelemelerle Türkiye’de uygulamaya girecek yeni düzenlemeyi karşılaştıran Serhat Özeren, şunları söyledi: “Avrupa Birliği ülkelerinin de dahil olduğu toplam 60 ülkede 2004 yılından beri her yıl güvenli internet kullanımıyla ilgili toplantılar yapılıp, kararlar alınıyor. Bu filtreleme kararları da bu ülkelerde o toplantılar kapsamında çıktı. İngiltere’den Danimarka’ya, Kuzey Kore’den Japonya’ya kadar tüm ülkelerde özellikle çocukların güvenliği için pornografik sitelere, içinde teröre, insan kaçakçılığına hizmet eden sitelere yasaklar uygulanıyor. Biz dünyanın 60 ülkesinde yapılan bu internet güvenliği toplantılarını ancak 2010 yılında yapmaya başladık. 2010’un konu başlığı, ‘Evimizin afacan çocuğu internet’, 2011’in konusu da ‘Sanal yaşa, gerçek oyna’ idi. Ama herkesin 2004 uygulamaya başladığı bu güvenlik tedbirleri, filtrelemeler konusuna biz ancak 2010’da dahil olduk. Aslında Türkiye olarak bu konuda çok geç bile kaldık.”
Var olan kaygılar oldukça yersiz
Filtrelemenin Türkiye’nin bulduğu bir icat olmadığını söyleyen Özeren, “AB ve BM, internet güvenliği konusunda her yıl sayısız kararlar, önlemler alıp uyguluyor. Bizim amacımız devletin öncülüğünde tüm internet servis sağlayıcıların uygulayacağı bu filtreleme sistemini oluşturarak, özellikle çocukların psikolojik ve pedagojik gelişimlerinde oluşan negatif etkileri ortadan kaldırmak. Ama bu sanıldığı gibi ‘devletin tekelinde olacak, özel sektör bundan çok zarar edecek’ anlamına gelmiyor. Devlet bu konuda bir öncülük yapıyor ama eminiz ki özel sektör bu alanda daha da güzel yazılımlar yapacak ve vatandaşlar istediğini tercih edecek. Var olan kaygılar yersiz.”.
14 yıldır uygulanıyor
Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Yaman Akdeniz, filtreleme sistemlerinin 1997 yılından beri dünyada farklı biçimlerde uygulandığını söyledi. Akdeniz şunları kaydetti: “Türkiye’de de TTNet tarafından çocukların kullanacağı bilgisayarlar için bu filtreleme sistemi ücretsiz olarak veriliyordu. 5651 sayılı kanunumuz gereğince çocuk pornosu, terör bağlantılı, zararlı müstehcenlik içeren siteler engellenmişti. Bu çerçevede 35 bin site kapatıldı. Bu uygulamaların hiçbirinde bir aykırı durum söz konusu değil. Dünyada da bu şekilde yapılıyor. Ama 22 Ağustos’ta yürürlüğe girecek uygulamada fark, Türkiye’nin bunu tamamen devlet eliyle yapıyor olması ve karar ile beyaz listenin tamamen Bilişim Teknolojileri Kurumu’nun kontrolünde yapılacak olması.”
HEDEF TERÖR EYLEMLERİ İLE ÇOCUK PORNOGRAFİSİNİN ÖNÜNE GEÇEBİLMEK
1- İngiltere: Çocuk pornografisi, insan kaçakçılığı, terör propagandası içeriklerine sahip olan siteler izleniyor ve engelleniyor.
2- Fransa: Devlet ve servis sağlayıcılar tarafından çocuk pornografisi ile ırkçılık içeren siteler takip ediliyor ve gerekli görüldüğünde engelleniyor.
3- Almanya: Naziliği öven ve Yahudi soykırımını inkar eden içerikler engelleniyor. Çocuk pornografisini içeren sitelere de asla erişim sağlanamıyor.
4- Danimarka: Bu ülkede de mahkeme tarafından alınan kararlar doğrultusunda, çocuk pornografisi ve illegal müzik indirme siteleri filtreleniyor.
5- İtalya: Bu ülkede lisanslı olmayan kumar sitelerine blok getiriliyor.
6- Avustralya: İsteğe bağlı değil, zorunlu filtreleme uygulayan Avustralya’da çocuk pornografisi, fetiş siteleri ve suç işleme hakkında detaylı bilgi veren siteler filtreleniyor.
7- ABD: İnternete yasaklama yapılmıyor. Ancak suç içeren içerikler çıkarttırılıyor.
8- Kanada: Bu ülkede tüm dünyada olduğu gibi çocuk pornografisiyle ilgili siteler yasaklı.
9- Brezİlya: Çocuk pornografisi içeren siteler filtreleniyor. Ek olarak yasadışı uyuşturucu ilaç satılmasına aracılık eden siteler ve ırkçılık içeren siteler de filtrelemeye takılıyor.
10- Arjantİn: İçeriğinde çocuk pornografisi olan tüm siteler engelleniyor.
11- Küba: Bu ülkede daha çok teknik ağırlıklı bir filtre programı uygulaması var.
12- Kolombİya: Çocuk pornografisi engelleniyor ve yayınlayanlar iletişim suçlusu olarak yargılanıyor ve cezalandırılıyor.
13- Peru: Çocuklar için üretilen ve çocukların kullandığı bütün bilgisayarlarda filtreleme programı kullanmak zorunlu.
14- Rusya: Ahlaki değerler, kamu düzeni, ulusal güvenlik ve devlet sırlarını korumak adına bu konularda yayın yapan siteler yasaklı.
15- İran: Dünyadaki en sıkı internet güvenliği uygulamasının yapıldığı ülke olan İran’da, devlet tarafından merkezi olarak servis sağlayıcılara filtre uygulaması yapılıyor. Ülkede internete erişim, hangi sitelere girilebileceği ve internet standartları tamamen Devrim Muhafızları tarafından belirleniyor.
16- Suudİ Arabİstan: Pornografi içeren siteler dışında politik gruplar, insan hakları, İslam’a saldıran içeriklere sahip tüm siteler yasaklı durumda.
17- Çİn: En geniş ve karmaşık filtreleme sistemlerine sahip ülkede bir çok site filtreleniyor.
18- Tayland: Politik sitelerle ilgili bazı durumlarda filtreleme uygulaması devreye giriyor.
19- Bulgarİstan: Çocuk pornografisi yasaklı sitelerin başında geliyor. Film, müzik, oyun ve yazılım indirme siteleri de engellenmiş durumda.
20- İsveç: Çocuk pornografisi ve film, müzik, oyun konusunda telif haklarını ihlal eden siteleri filtreliyor.
STK’LARDAN İNTERNETTE FİLTREYE DESTEK
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun (BTK), internette istek dışı görüntülenen gayri ahlakî içerik ve ticarî e-maillerin engellenmesine dair aldığı karara destek geldi.
Sivil toplum örgütleri, filtrelemeyi suçun önlenmesi için fırsat olarak görüyor. Uygulamanın çocukları fuhuş, uyuşturucu ve kumar gibi alışkanlıklardan korumaya yönelik hazırlandığını belirten temsilciler, sistemden faydalanmanın tercihe bağlı olduğuna dikkat çekiyor.
Aileyi Koruma Derneği (AKODER) Yönetim Kurulu üyesi Yasemin Çoban, 6 yılda 30 bin kişi ile yaptıkları görüşmelerin hiçbirinde ailelerin, ‘çocuğum istediği siteye, istediği şekilde girsin’ demediğine dikkat çekti. Uygulamanın insanlara sadece seçenek sunduğunu belirten Çoban, “Özgürlük ayrı konu. Ancak ailemize, çocuklarımıza ve değerlerimize zarar verecek yayınların durdurulması lazım. BTK gibi bir kamu kurumu bunu yapmazsa biz bir anne olarak çocuklarımızı nasıl koruyalım?” dedi. İnternet filtresinin, sadece çocuk pornosunun ve fuhşun değil, sanal kumar ve uyuşturucunun önlenmesi için de büyük bir adım olacağını düşünen uzmanların görüşleri şöyle: Uygulama, aileyi korumaya yönelik
Eski BTK üyesi Abdullah Raşit Gülhan: BTK’nın aldığı karar, halktan gelen yoğun talep üzerine yapıldı. Kullanıcı, ihtiyacı doğrultusunda bu uygulamaya dahil olacak. Eğer kendine herhangi bir sınırlama getirmediyse, bu yeni uygulama burada bir değişiklik yapmayacak. Kullanıcı yoğun güvenlik ihtiyaçlarını ortaya koyuyorsa, o ihtiyaçlara binaen bazı sınırlamaları İnternet Servis Sağlayıcıları (İSS) devreye sokacak. Çin, Tayland, İran, Endonezya ve Arabistan gibi ülkelerde ciddi sınırlamalar var. Çin’de özellikle Facebook gruplarına üye olamıyorsunuz. Ama Türkiye’de olan bu değil. Türkiye’deki uygulama sansürün dışında yapılan, aileyi ve değerleri korumaya yönelik bir uygulama. Çocuk pornosuna karşı büyük adım
Yeşilay Cemiyeti Genel Başkanı Muharrem Balcı: Bağımlılık yapan ve zararlı içeriğe sahip sitelere erişim, ‘özgürlük’ kapsamında değerlendirilmemeli. İnsanın üçüncü şahıslara zarar vermemesi gerektiği gibi kendi beden ve ruh sağlığına da zarar vermemesi gerekir. İnternet filtresi, sadece çocuk pornosunun ve fuhşun değil, sanal kumar ve uyuşturucunun önlenmesi için de büyük bir adım. Uygulama, internet teknolojilerine entegrasyon sürecinde yara almayı önleyecektir. Düzenleme, çocukları ve gençleri cinsellik, şiddet ve olumsuz örnek oluşturabilecek davranışlara karşı koruyacak, ailelere de destek sağlayacak. Konu siyaset malzemesi yapılmamalı
Türkiye İnternet Evleri (TİEV) Derneği Başkanı Yusuf Andıç: BTK’nın aldığı karar, iyi yönetilemediği için krize sebep oldu. İnsanlara alternatif sunulabilir ancak bu ‘az filtreli’, ‘çok filtreli’ yahut ‘ucundan filtreli’ şeklinde olmamalı. Mesela internet tek tip olsun, bu paket filtreli olsun ve herkes ilk bu paketi alsın. Dileyen gidip filtreyi açtırsın. Sorumluluk vatandaşa verilsin. Filtresiz pakete getirilecek sınırlama uzman mahkemelerde alınan yasaklar olsun. Taksim’de düzenlenen ‘İnternetime Dokunma’ yürüyüşüne gitmek istedim fakat CHP yürüyüşe yönetici düzeyinde destek verince vazgeçtim. Konu siyasete malzeme yapılmasın.
Yeni Şafak/ Star/ Zaman
emrehaber
